Kwasy Omega-3

w profilaktyce chorób sercowo- naczyniowych

Kwasy omega-3 (n-3 PUFA) tj. Kwas eikozaheksoenowy i dokozaheksoenowy są obecne głównie w olejach pochodzenia rybiego oraz w komercyjnie dostępnych suplementach diety. Suplementy takie stają się coraz bardziej popularne i wiąże się z nimi liczne dobroczynne działania. Główne korzyści ze stosowania kwasów omega-3 stwierdzane są w stosunku do chorób układu sercowo- naczyniowego, a światowe wytyczne rekomendują nawet zastosowanie takich substancji w leczeniu. Pomimo licznych badań przeprowadzonych w ciągu ostatnich dziesięcioleci nadal nie jest jasny mechanizm działania tych substancji oraz właściwe dawki.


Migotanie przedsionków


Migotanie przedsionków (AF) jest najczęstszą arytmią stwierdzaną w praktyce klinicznej. Terapia farmakologiczna migotania napotyka liczne ograniczenia w związku z efektami ubocznymi w postaci proarytmicznego wpływu leków na przewodnictwo śródkomorowe. Dlatego też, każda uzupełniająca terapia, nieobarczona licznymi działaniami ubocznymi wydaje się rozsądną alternatywą. n-3 PUFA nie zwiększają ryzyka arytmii komorowych I mogą być potencjalnie przydatne w leczeniu migotania przedsionków.  Należy podkreślić, że wyniki dotyczące używania kwasów omega-3 zarówno w prewencji jak i leczeniu migotania przedsionków są niejednoznaczne.   

W dużych badaniach epidemiologicznych poszukiwano efektów oleju rybiego na rozwój migotania przedsionków. Badacze nie stwierdzili żadnych dobrych efektów przyjmowania kwasów omega-3. Jednak w badaniu prospektywnym- populacyjnym (pacjenci 65+) stwierdzono spadek ryzyka AF u pacjentów spożywających często ryby w różnej postaci. W kolejnym badaniu zaobserwowano spadek ryzyka rozwoju migotania u pacjentów 42+ spożywających kwasy omega-3 w 17-letnim okresie obserwacji.

Migotanie przedsionków jest heterogenną choroba dotykającą różne grupy wiekowe. Zwykle młodzi pacjenci (≤35rż)mają tzw. izolowane migotanie przedsionków przy braku choroby strukturalnej choroby serca, podczas gdy starsi pacjenci (≥65 r. ż) mają inne choroby serca skutkujące remodelingiem przedsionków predysponującym do rozwoju migotania. Dlatego też, na podstawie istniejących doniesień autorzy wnioskują,  że n-3 PUFA mogą wywierać pozytywne efekty na procesy remodelingu przedsionkowego obniżając ryzyko wystąpienia migotania.  Ten punkt widzenia, zakładający słaby efekt kwasów omega-3 na remodeling elektryczny przedsionków nie zgadza się jednak z udowodnionym doborczynnym fefektem na remodeling elektryczny w obrębie komór w wypadku niewydolności serca.


Niewydolność serca


Wyniki badań epidemiologicznych pokazały zależność pomiędzy konsumpcją kwasów omega-3 I niewydolnością serca. W dużym badaniu obserwacyjnym obejmującym 60 000 pacjentów obserwowanym przez ponad 13 lat, badacze stwierdzili redukcję zgonów w związku z niewydolnością serca u pacjentów przyjmujących stale oleje rybie. W badaniu Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC), badaniu prospektywnym obejmującym 3592 białych kobiet i mężczyzn, stwierdzono podczas 14- letniej obserwacji, podwyższone stężenia n-3 PUFA w osoczu, co wiązało się obniżoną zapadalnością na niewydolność serca u kobiet . Pomimo tego, że korzyści wydają się śladowe, to i tak należy z całym przekonaniem stwierdzić, że jest to wartościowe wsparcie właściwej terapii.  

Kwasy omega-3 wykazują wielokierunkowe działania na układ sercowo naczyniowy. Dotychczas wydaje się, że najwartościowsze z kardiologicznego punktu widzenia jest redukcja śmiertelności po zawale serca. Silne dowody istnieją również na dobroczynne działanie kwasów PUFA w terapii nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej. Chociaż, badania nad wykorzystaniem kwasów omega-3 w terapii i profilaktyce migotania przedsionków oraz niewydolności serca są dość niejednoznaczne i korzyści z ich stosowania wydają się niewielkie, to jednak można spodziewać się w dalszych badaniach udowodnienia korzyści z ich przyjmowania. W związku z nieznacznymi działaniami niepożądanymi można polecać ich stosowanie jako wsparcie terapii farmakologicznej i zabiegowej. Kwasy omega-3 wymagają jeszcze twardych dowodów epidemiologicznych, jednak można spodziewać się, że w najbliższej przyszłości okażą się wartościową terapią i profilaktyką, również na polu schorzeń arytmicznych.

Palaniappan Saravanan, Neil C Davidson, Erik B Schmidt, Philip C Calder Lancet 2010; 375: 540–50

W tym serwisie wykorzystywane są pliki cookies. Stosujemy je w celach zapamiętywania ustawień i zbierania anonimowych danych dla celów statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej..